|
Kolagen Naturalny w
schorzeniach skóry.
|
||
|
Kolagen transdermalny i jego
zastosowanie w nowoczesnej dr
med. Wanda Brajczewska - Fischer
|
||
|
W
obecnej dobie rozpatrywania procesów fizjologicznych zachodzących w
obrębie skóry zdrowej i w jej schorzeniach, należy stosować tzw.
"inteligentną kosmetykę", która uwzględnia rolę zjawisk odpornościowych
na bazie biologii molekularnej. Zachowanie prawidłowej odporności w
tkance skóry zależy od efektywnego współdziałania rezydujących w niej
komórek limfatycznych, pochodzących ze szpiku: granulocytów, monocytów,
makrofagów oraz limfocytów (zależnych od centralnego narządu
limfatycznego - grasicy i w niej dojrzewających - tzw. limfocytów T oraz
niezależnych od grasicy tzw. limfocytów B, które różnicują pod wpływem
tkanki limfatycznej przewodu pokarmowego).
Inne komórki mogą również wytwarzać substancje pobudzające wzrost fibroblastów, np:
Wpływ hamujący na namnażanie się fibroblastów oraz na produkcję kolagenu ma wyżej wymieniona interleukina 6, która w postaci związanej z surowiczym białkiem blokującym jej funkcję, hamuje w pewnych warunkach wzrost fibroblastów i produkcję kolagenu. Dodanie kolagenu typu IV i V do hodowli komórek skóry wpływa na zahamowanie funkcji czynnika wzrostu fibroblastów, który m.in. powoduje także zwiększenie tworzenia się nowych naczyń. Same fibroblasty również produkują i wydzielają takie cytokiny, jak czynnik pobudzający wzrost komórek naskórka, wyżej wymienioną interleukinę 6, regulującą dojrzewanie, namnażanie się fibroblastów i wytwarzanie kolagenu. Opisane zależności funkcyjne pomiędzy komórkami naskórka, komórkami limfatycznymi, fibroblastami, w których pośredniczą informacyjne substancje białkowe, cytokiny, dają tylko przybliżony obraz skomplikowanej sieci wzajemnych powiązań prowadzących do niezaburzonej fizjologicznej produkcji kolagenu przez fibroblasty skóry. W wyniku starzenia się skóry oraz niektórych dermatoz, dochodzi do zaburzenia równowagi pomiędzy tworzeniem (produkcją) i rozpadem (destrukcją) kolagenu. Postępujący z wiekiem rozkład struktury kolagenu i elastyny obniża wartość struktury podporowej na granicy skórno-naskórkowej i w skórze właściwej, a także powoduje zmniejszenie przepuszczalności ścian naczyń krwionośnych odżywiających skórę właściwą i tkankę podskórną. Uzupełniające dostarczanie na powierzchnię skóry transdermalnego kolagenu w postaci dobrze wchłaniającego się żelu, stało się podstawą nowoczesnej nieinwazyjnej kosmetologii. Regularna aplikacja naskórna kolagenu uzyskanego ze skór ryb, zachowującego strukturę potrójnej helisy, w wyniku filtracji przez fibroinę jedwabiu i bardzo dobrze wchłaniającego się już po kilku minutach, pozwala uzyskać szybki efekt dobrego nawilżenia, elastyczności skóry i ogólnej rekonstrukcji macierzy pozakomórkowej skóry. Utrwalone efekty pozytywne w tkance skórnej osiąga się już po paru tygodniach w postaci odnowy elastyczności i napięcia skóry, a ponadto w przypadkach podrażnień skórnych uzyskuje się wyraźny wpływ kojący. |
W odróżnieniu od korzystnego wpływu miejscowego stosowania pochodnych witaminy A (retinoidów), gdzie pozytywne działanie dostrzegano dopiero po dziesięciu miesiącach, użycie kolagenu transdermalnego przyspiesza pozytywne rezultaty kosmetyczne, co jest zrozumiałym powodem coraz szerszego zainteresowania tym preparatem. Oczekiwania znakomitych rezultatów kosmetologicznych pod wpływem preparatów zawierających zespół cytokin z siary mleka krowiego, stosowanych w ostatnich latach, również nie spełniły się. Zastosowanie kolagenu transdermalnego w chorobach skóry Obserwacje kliniczne wskazują na pozytywne rezultaty zastosowania kolagenu w różnych postaciach chorób alergicznych skóry oraz w schorzeniach związanych z zaburzeniami rogowacenia naskórka (łuszczyca, nadmierne rogowacenie przymieszkowe) oraz w chorobach skóry związanych z nieprawidłowym funkcjonowaniem gruczołów łojowych (trądzik zwykły i różowaty) z wyjątkiem wystąpienia głębokich zmian ropowiczych, które wymagają uprzedniego leczenia przeciwinfekcyjnego. W niektórych postaciach łuszczycy o ciężkim przebiegu, gdzie nasilone zmiany chorobowe zajmują duży obszar skóry i towarzyszy temu komponenta wysiękowa, zastosowanie kolagenu może nie dać spodziewanego efektu. Podobnie niewskazane jest stosowanie kolagenu transdermalnego w przypadku terapeutycznej długotrwałej ekspozycji na promienie ultrafioletowe w tzw. fototerapii łuszczycy po uprzednim uczuleniu skóry na światło substancjami pochodzenia roślinnego (psolareny), gdyż zahamowanie podziałów komórkowych i rozpad komórek naskórka wymaga dłuższego czasu do ich regeneracji. Doskonałe efekty stosowania kolagenu transdermalnego uzyskuje się w przewlekłych schorzeniach naczyń żylnych (żylaki podudzi), przebiegających ze zmianami troficznymi na tle niedokrwienia skóry i tkanki podskórnej. W innych defektach struktury kolagenowej skóry i tkanki podskórnej, takich jak wrodzone i nabyte rozstępy skórne oraz w przypadkach nierównomiernego rozkładu podskórnej tkanki tłuszczowej, co określa się jako zespół cellulitis, kilkumiesięczna regularna aplikacja kolagenu transdermalnego stopniowo przywraca warunki fizjologiczne. Kolagen transdermalny stosowany do przyspieszenia gojenia się nie zakażonych ran powstałych po urazach skóry, aplikowany na skórze wokół rany, doskonale spełnia oczekiwaną rolę. Podobnie kolagen aplikowany regularnie i długotrwale na różnego rodzaju blizny pourazowe i pooperacyjne przynosi doskonały efekt kosmetyczny. W przypadku wystąpienia w obrębie blizn łagodnego rozrostu nowotworowego zwanego bliznowcem, należy zacząć stosowanie kolagenu po 3-4 tygodniach od momentu ukończenia leczenia zewnętrznego takimi środkami jak 5-fluorouracyl w postaci kremów i maści. Ta ostrożność powinna być zachowana ze względu na możliwość nasilenia stanu zapalnego w obrębie bliznowca - podczas równoczesnego leczenia ograniczającego rozplem komórek nowotworowych wskutek stosowania kolagenu transdermalnego. Prawdopodobnie występuje wówczas blokowanie przez warstwę kolagenu nałożonego na bliznowcową zmianę możliwości stopniowego pozbywania się przez naskórek metabolicznych produktów rozpadu komórek bliznowca pod wpływem terapii prowadzącej do zahamowania podziału komórek patologicznych i ich ostatecznej destrukcji. Znakomite efekty osiąga się również po aplikacji kolagenu w przypadkach oparzeń skóry. Należy natomiast opóźnić początek stosowania kolagenu w oparzeniach skóry powstałych w wyniku radioterapii nowotworów złośliwych skóry lub innych narządów, w których powstaje rozległy rumień skóry i złuszczenie naskórka. Wczesne ostre odczyny skórne po radioterapii to reakcje uboczne tkanek otaczających, które występują w wyniku, w toku stosowania jonizacyjnego. Ostatecznym celem promieniowania jest cząsteczka DNA jądra komórek zmienionych nowotworowe i jej rozpad występujący jako bezpośredni skutek radioterapii. Działanie pośrednie polega na wytworzeniu wolnych rodników na komórkach docelowych. Wolne rodniki, jako cząstki niestabilne, mogą również uszkadzać DNA i wówczas niszczenie komórek nowotworowych pogłębia się. Wczesne odczyny popromienne występują do 6 tygodni po zakończeniu radioterapii. Dopiero po tym okresie powinno się zaczynać stosowanie kolagenu transdermalnego, aby pozwolić tkankom powłok skórnych pozbyć się metabolitów powstałych po rozpadzie komórek. Natomiast w przypadkach starych blizn poradiacyjnych zawsze można stosować kolagen transdermalny, uzyskując dobry efekt kosmetyczny. Przedstawiono powyżej najważniejsze problemy polegające na ustaleniu bezpiecznego i skutecznego postępowania W niektórych postaciach schorzeń dermatologicznych spotykanych w nowoczesnej kosmetologii. Nowe zagadnienia korzystnej roli kolagenu transdermalnego' w kosmetologii lekarskiej i strategia jego stosowania wynikają ze stale rozszerzającego się zakresu nowych odkryć w dziedzinie medycyny biomolekularnej. Warszawa 10.04.2005 dr med.
Wanda Brajczewska - Fischer Literatura:
|
|
FGF (ang.: Fibroblast
Growth Factor) - czynnik wzrostu fibroblastów wytwarzany przez
keratynocyty wzmaga dojrzewanie fibroblastów i produkcję kolagenu
tworząc substancję podporową skóry,